İş Hukuku Nedir?
İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır. Bireysel iş hukuku (iş sözleşmesi, ücret, çalışma koşulları) ve toplu iş hukuku (sendikalar, toplu sözleşme, grev) olarak ikiye ayrılır.
İş Sözleşmesi
İş Sözleşmesi Türleri
| Tür | Özellik |
|---|---|
| Belirsiz Süreli | Bitiş tarihi belirlenmemiş, asıl sözleşme türü |
| Belirli Süreli | Objektif koşul gerekli, zincirleme yasak |
| Kısmi Süreli | Haftalık 30 saatten az çalışma |
| Çağrı Üzerine | İşveren çağırdığında çalışma |
| Deneme Süreli | En fazla 2 ay (TİS ile 4 ay) |
📌 Sınav İpucu: Belirli süreli iş sözleşmesinin zincirleme yapılma yasağı ve istisnaları çok sık sorulur.
Çalışma Süreleri
- Haftalık çalışma: En fazla 45 saat
- Günlük çalışma: En fazla 11 saat
- Fazla çalışma: Yılda en fazla 270 saat
- Fazla çalışma ücreti: Normal ücretin %50 fazlası
- Gece çalışma: 20:00-06:00 arası, en fazla 7.5 saat
İzinler
| Kıdem | Yıllık İzin |
|---|---|
| 1-5 yıl | 14 gün |
| 5-15 yıl | 20 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün |
| 18 yaşından küçük / 50 yaşından büyük | En az 20 gün |
İş Sözleşmesinin Sona Ermesi
Fesih Türleri
- İhbarlı Fesih: Bildirim süresine uyarak
- Haklı Nedenle Fesih: Derhal, tazminatsız (İş K. 24-25)
- Geçerli Nedenle Fesih: İşçi davranışı veya işletme gerekleri
İhbar Süreleri
| Kıdem | İhbar Süresi |
|---|---|
| 0-6 ay | 2 hafta |
| 6-18 ay | 4 hafta |
| 18-36 ay | 6 hafta |
| 36+ ay | 8 hafta |
Kıdem Tazminatı
- En az 1 yıl çalışma şartı
- Her yıl için 30 günlük brüt ücret
- Tavan: En yüksek devlet memuru maaşı
Toplu İş Hukuku
Sendikalar (6356 sayılı Kanun)
- Kuruluş: En az 7 işçi/işveren
- Yetki barajı: İş kolunda %1, işyerinde %50+1
- Güvenceler: Sendika özgürlüğü, sendikal ayrımcılık yasağı
Toplu İş Sözleşmesi
- Normatif hükümler: İşçilere doğrudan uygulanır
- Borç doğurucu hükümler: Tarafları bağlar
- Süre: 1-3 yıl arası
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışma Ekonomisi testinde İş Hukuku konusundan 20-22 soru çıkmaktadır. Testin yarısından fazlasını oluşturur.
4857 sayılı İş Kanunu ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun temel maddelerini bilin.
İş Hukuku Sorularını Çöz
İş sözleşmesi ve toplu iş hukuku sorularında pratik yap.