İcra-İflas Hukuku Nedir?
İcra-İflas Hukuku, alacaklıların alacaklarını devlet gücüyle tahsil etmelerini ve borçluların borçlarını ödeyememeleri halinde mal varlıklarının tasfiyesini düzenleyen hukuk dalıdır.
KPSS'de İcra-İflas Hukuku'ndan az soru çıksa da, kavramsal olarak önemlidir. İcra takip yolları ve haciz işlemleri en çok sorulan konulardır.
📌 Önemli: İlamlı ve ilamsız icra ayrımı, haciz işlemleri, istihkak davası ve iflas yolları en çok sorulan konulardır.
Konu Dağılımı
| Alt Konu | Soru Sayısı | Önem |
|---|---|---|
| İlamsız İcra | 1 soru | Yüksek |
| Haciz İşlemleri | 1 soru | Yüksek |
| İflas | 0-1 soru | Orta |
| Konkordato | 0-1 soru | Orta |
1. İcra Takip Yolları
A. İlamlı İcra
Mahkeme kararı veya ilam niteliğinde belgeye dayanan takiptir.
- İlam: Kesinleşmiş veya icraya konulabilir mahkeme kararı
- İlam niteliğinde belgeler: Onaylı noter senetleri, icra dairesindeki kefaletler
- Borçluya icra emri gönderilir
- İtiraz takibi durdurmaz
B. İlamsız İcra
Mahkeme kararı olmadan, alacaklının tek taraflı iddiasına dayanan takiptir.
Genel Haciz Yolu
- Takip talebi
- Ödeme emri (7 gün içinde ödeme veya itiraz)
- İtiraz yoksa haciz
- İtiraz varsa: İtirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması
Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu
- Çek, poliçe, bono için özel takip yolu
- 5 gün içinde ödeme veya itiraz
- İtiraz icra mahkemesine yapılır
💡 Strateji: İlamsız icra süreçlerini akış şeması şeklinde öğrenin. Süreler (7 gün, 5 gün) önemlidir.
2. Haciz
Borçlunun mallarına el konularak alacağın güvence altına alınmasıdır.
Haciz Aşamaları
- Haciz istemi: Ödeme emrinden sonra 1 yıl içinde istenmeli
- Haciz işlemi: İcra memuru tarafından yapılır
- Satış: Taşınırlarda 6 ay, taşınmazlarda 1 yıl içinde
- Paraların paylaştırılması: Sıra cetvelinde dağıtım
Haczedilemez Mallar
- Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli eşyalar
- Meslek ve sanat için gerekli araç ve gereçler
- Para, kıymetli evrak, altın gibi değerlerin belli kısmı
- Devlet malları
- Maaş ve ücretlerin 1/4'ünü aşan kısmı (nafaka hariç)
İstihkak Davası
Haczedilen malın borçluya değil, üçüncü kişiye ait olduğu iddiasıyla açılan davadır.
- İcra mahkemesinde açılır
- Hacizden itibaren 7 gün içinde istihkak iddiası bildirilmeli
3. İflas
Tacirin borçlarını ödeyememesi halinde tüm mal varlığının tasfiyesidir.
İflas Yolları
- Takipli İflas: Alacaklının başvurusuyla, icra takibi üzerinden
- Takipsiz (Doğrudan) İflas: Özel sebepler varsa doğrudan mahkemeye başvuru
Doğrudan İflas Sebepleri
- Borçlunun borcunu ödemekten aciz beyanı
- Borçlunun mallarını alacaklılardan kaçırması
- Borçlunun taahhütlerini yerine getirmemesi
- Konkordato talebinin reddi veya feshi
İflasın Sonuçları
- Müflisin tasarruf yetkisinin kalkması
- Tüm borçların muaccel hale gelmesi
- Bireysel takiplerin durması
- İflas masası oluşturulması
4. Konkordato
Borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasıdır.
Konkordato Türleri
- Adi Konkordato: Borç miktarında indirim veya vade uzatımı
- İflas İçi Konkordato: İflas sürecinde yapılan konkordato
- Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato: Malların alacaklılara terki
Konkordato Süreci
- Başvuru (ticaret mahkemesi)
- Geçici mühlet (3 ay, uzatılabilir)
- Kesin mühlet (1 yıl)
- Alacaklılar toplantısı ve oylama
- Tasdik veya ret kararı
Çalışma Stratejisi
- Takip yolları: İlamlı-ilamsız, genel haciz-kambiyo farklarını öğrenin
- Süreler: İtiraz, haciz isteme, satış isteme sürelerini ezberleyin
- Haciz: Haczedilemez malları bilin
- İflas-konkordato: Temel farkları ve süreçleri öğrenin
- Akış şemaları: İcra süreçlerini görsel şemalarla öğrenin
Sıkça Sorulan Sorular
KPSS A Grubu Hukuk testinde İcra-İflas Hukuku'ndan ortalama 2-3 soru çıkmaktadır. Bu, Hukuk testinin yaklaşık %6'sını oluşturur.
Genel haciz yolunda 7 gün, kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda 5 gündür.
Maaş ve ücretlerin en fazla 1/4'ü haczedilebilir. Nafaka alacakları için bu sınır uygulanmaz.
İflasta borçlunun tüm mal varlığı tasfiye edilir ve işletme sona erer. Konkordatoda ise borçlu faaliyetine devam eder, sadece borçlar yeniden yapılandırılır.
Hukuk mezunları için 1 hafta, diğer bölümler için 2 hafta yoğun çalışma ile İcra-İflas Hukuku konuları tamamlanabilir.