Pazarlama Karması (Marketing Mix)
4P Modeli (Geleneksel)
Product (Ürün)
Tasarım, kalite, marka, ambalaj, garanti, ürün yaşam döngüsü
Price (Fiyat)
Fiyatlandırma stratejileri, indirimler, ödeme koşulları
Place (Dağıtım)
Dağıtım kanalları, perakende, lojistik, kapsam
Promotion (Tutundurma)
Reklam, kişisel satış, satış geliştirme, halkla ilişkiler
7P Modeli (Hizmet Pazarlaması)
4P'ye ek olarak:
- People (İnsan): Hizmet sunan personel
- Process (Süreç): Hizmet sunma süreci
- Physical Evidence (Fiziksel Kanıt): Hizmetin görünür unsurları
📌 Sınav İpucu: 4P ve 7P elemanlarını karıştırmayın. Hizmet işletmeleri için 7P, ürün işletmeleri için 4P kullanılır.
Tüketici Davranışları
Satın Alma Karar Süreci
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. İhtiyacın Farkına Varma | Mevcut durum ile arzu edilen durum arasındaki fark |
| 2. Bilgi Arama | İç arama (hafıza) ve dış arama (arkadaş, internet) |
| 3. Alternatifleri Değerlendirme | Seçeneklerin karşılaştırılması |
| 4. Satın Alma Kararı | Marka, miktar, zaman, ödeme şekli |
| 5. Satın Alma Sonrası Davranış | Memnuniyet/memnuniyetsizlik, bilişsel uyumsuzluk |
Tüketici Davranışını Etkileyen Faktörler
- Kültürel: Kültür, alt kültür, sosyal sınıf
- Sosyal: Referans grupları, aile, roller
- Kişisel: Yaş, meslek, gelir, yaşam tarzı
- Psikolojik: Motivasyon, algı, öğrenme, tutum
Pazar Bölümleme (STP)
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Segmentation (Bölümleme) | Pazarı homojen gruplara ayırma (demografik, coğrafi, psikografik, davranışsal) |
| Targeting (Hedefleme) | Hedef pazar seçimi (farklılaştırılmamış, farklılaştırılmış, yoğunlaştırılmış, mikro) |
| Positioning (Konumlandırma) | Tüketici zihninde benzersiz bir yer edinme |
Fiyatlandırma Stratejileri
- Kaymağını Alma: Yüksek başlangıç fiyatı, zamanla düşürme
- Pazara Nüfuz Etme: Düşük başlangıç fiyatı, pazar payı kazanma
- Prestij Fiyatlandırma: Lüks ürünler için yüksek fiyat
- Psikolojik Fiyatlandırma: 99,99 TL gibi fiyatlar
Marka Yönetimi
- Marka Değeri: Markanın tüketici zihnindeki değeri
- Marka Genişletme: Mevcut markayı yeni ürünlerde kullanma
- Çoklu Marka: Aynı kategoride farklı markalar
- Özel Marka: Perakendeci markası
Sıkça Sorulan Sorular
İşletme testinde Pazarlama konusundan 8-10 soru çıkmaktadır. Testin en çok soru çıkan ikinci konusudur.
4P ürün pazarlaması için, 7P hizmet pazarlaması için kullanılır. 7P'de insan, süreç ve fiziksel kanıt eklenir.
Pazarlama Sorularını Çöz
Pazarlama karması ve tüketici davranışları sorularında pratik yap.