Üretim Sistemleri
Üretim Tiplerine Göre Sınıflandırma
| Üretim Tipi | Özellikler | Örnek |
|---|---|---|
| Proje Tipi | Tek seferlik, büyük ölçekli | Köprü, gemi yapımı |
| Atölye Tipi | Sipariş üzerine, esnek | Mobilya atölyesi |
| Parti (Küme) Tipi | Gruplar halinde üretim | Giyim, ayakkabı |
| Kitle (Seri) Tipi | Standart, yüksek hacim | Otomobil montajı |
| Sürekli (Akış) Tipi | Kesintisiz, otomatik | Çimento, petrol rafinerisi |
Kapasite Planlama
- Tasarım Kapasitesi: Teorik maksimum çıktı
- Etkin Kapasite: Gerçekleştirilebilir maksimum
- Fiili Kapasite: Gerçekte üretilen miktar
Verimlilik = Fiili Çıktı / Etkin Kapasite × 100
Kullanım Oranı = Fiili Çıktı / Tasarım Kapasitesi × 100
Kullanım Oranı = Fiili Çıktı / Tasarım Kapasitesi × 100
Stok Yönetimi
Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ)
📌 Kritik: EOQ formülü KPSS'de sıkça sorulur. Formülü ve varsayımlarını bilin.
EOQ = √(2DS/H)
D = Yıllık talep miktarı
S = Sipariş verme maliyeti
H = Birim elde tutma maliyeti
D = Yıllık talep miktarı
S = Sipariş verme maliyeti
H = Birim elde tutma maliyeti
Stok Kontrol Sistemleri
| Sistem | Özellik |
|---|---|
| Sabit Sipariş Miktarı | Stok belirli seviyeye düşünce sabit miktar sipariş edilir |
| Sabit Sipariş Periyodu | Sabit aralıklarla değişken miktar sipariş edilir |
| ABC Analizi | A: %20 kalem %80 değer, B: %30 kalem %15 değer, C: %50 kalem %5 değer |
JIT (Tam Zamanında Üretim)
- Sıfır stok hedefi
- Kanban sistemi
- Tedarikçi entegrasyonu
- Küçük parti üretimi
Kalite Yönetimi
Toplam Kalite Yönetimi (TKY)
- Müşteri Odaklılık: Kaliteyi müşteri tanımlar
- Sürekli İyileştirme: Kaizen felsefesi
- Çalışan Katılımı: Tüm çalışanların sorumluluğu
- Süreç Yaklaşımı: Süreçlerin sürekli izlenmesi
Kalite Araçları
| Araç | Kullanım Amacı |
|---|---|
| Pareto Analizi | 80/20 kuralı, öncelik belirleme |
| Neden-Sonuç (Balık Kılçığı) | Sorunun kök nedenlerini bulma |
| Kontrol Grafikleri | Süreç değişkenliğini izleme |
| Histogram | Veri dağılımını görselleştirme |
Tedarik Zinciri Yönetimi
- Tedarik Zinciri: Hammaddeden son tüketiciye kadar tüm süreç
- Lojistik: Malzeme akışının yönetimi
- Dış Kaynak Kullanımı: Outsourcing
- Kamçı Etkisi: Talep bilgisi bozulması
Sıkça Sorulan Sorular
İşletme testinde Üretim Yönetimi konusundan ortalama 6-8 soru çıkmaktadır.
Evet, EOQ formülü ve hesaplamaları KPSS'de sıkça sorulan konulardandır. Formülü mutlaka bilin.
Üretim Yönetimi Sorularını Çöz
Stok yönetimi ve kalite konularında pratik yap.