Klasik Yönetim Teorileri
Wilson ve Siyaset-Yönetim Ayrımı
- "Yönetimin İncelenmesi" (1887) makalesi
- Siyaset: Politika belirleme
- Yönetim: Politikaların uygulanması
- Kamu yönetiminin ayrı bir disiplin olarak doğuşu
Weber'in Bürokrasi Teorisi
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Hiyerarşi | Üst-ast ilişkisi, emir-komuta zinciri |
| Yazılı Kurallar | Tüm işlemler yazılı kurallara göre |
| Uzmanlık | İşbölümü ve uzmanlaşma |
| Liyakat | Atama ve terfi yeteneğe göre |
| Gayrişahsilik | Kişisel ilişkiler yerine resmi ilişkiler |
| Kariyer | Ömür boyu istihdam |
📌 Sınav İpucu: Weber'in ideal tip bürokrasi özellikleri çok sık sorulur. 6 temel özelliği iyi öğrenin.
Yeni Kamu Yönetimi (NPM)
1980'lerde ortaya çıkan, özel sektör yönetim tekniklerinin kamuya uygulanmasını savunan yaklaşım.
NPM İlkeleri
- Sonuç Odaklılık: Süreç yerine sonuçlara odaklanma
- Müşteri Odaklılık: Vatandaş = Müşteri
- Özelleştirme: Kamu hizmetlerinin özel sektöre devri
- Performans Yönetimi: Ölçülebilir hedefler
- Yerinden Yönetim: Yetki devri, desantralizasyon
- Rekabet: Kamu kurumları arası rekabet
NPM'i Eleştiren Yaklaşımlar
| Yaklaşım | Temel Görüş |
|---|---|
| Yeni Kamu Hizmeti (Denhardt) | Vatandaş müşteri değil, kamu yararı esas |
| Yönetişim (Governance) | Çok aktörlü, katılımcı yönetim |
| Post-NPM | NPM'in olumsuz sonuçlarının giderilmesi |
Türk İdari Teşkilatı
Merkezi İdare
| Birim | Açıklama |
|---|---|
| Cumhurbaşkanlığı | Yürütmenin başı, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yetkisi |
| Bakanlıklar | Cumhurbaşkanı tarafından atanan bakanlar |
| Cumhurbaşkanlığı Ofisleri | Dijital Dönüşüm, Finans, İnsan Kaynakları, Yatırım Ofisi |
| Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları | 9 adet politika kurulu |
Taşra Teşkilatı
- İl: Vali (mülki idare amiri)
- İlçe: Kaymakam
- Bucak: Bucak müdürü (günümüzde işlevsiz)
Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları
- Üniversiteler, TRT, KİT'ler
- Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar (BDDK, SPK, EPDK, BTK, Rekabet Kurumu)
İdari İşlemler
İdari İşlem Türleri
- Bireysel İşlemler: Belirli kişilere yönelik (atama, izin)
- Düzenleyici İşlemler: Genel ve soyut kurallar (yönetmelik, tebliğ)
İdari İşlemin Unsurları
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Yetki | Konu, yer, zaman, kişi bakımından yetki |
| Şekil | Yazılılık, gerekçe, imza |
| Sebep | İşlemin dayandığı hukuki veya fiili gerekçe |
| Konu | İşlemin içeriği, hukuki sonucu |
| Amaç | Kamu yararı |
Sıkça Sorulan Sorular
Kamu Yönetimi testinde Yönetim Hukuku ve Teorileri konusundan 14-16 soru çıkmaktadır. En ağırlıklı konudur.
Geleneksel bürokrasi kurallara ve süreçlere odaklanırken, NPM sonuçlara ve performansa odaklanır. NPM özel sektör tekniklerini kamuya uygular.
Yönetim Hukuku Sorularını Çöz
Bürokrasi teorileri ve idari teşkilat sorularında pratik yap.