KPSS Cümle Türleri Hap Bilgiler

Basit Cümle

Tek yüklemi olan ve içinde yan cümlecik bulunmayan cümlelerdir. Fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) içermeyen cümleler basit cümledir.

Örnek: "Çocuklar parkta oynuyor." - Tek yüklem var, yan cümle yok.

Birleşik Cümle (Girışık Birleşik)

İçinde en az bir yan cümlecik (fiilimsi ile kurulan) bulunan cümlelerdir. Yan cümle temel cümleye fiilimsi ile bağlanır. Fiilimsi sayısı kadar yan cümle vardır.

Örnek: "Kitap okuyarak bilgisini artırdı." - "okuyarak" zarf-fiil, yan cümle oluşturur.

Sıralı Cümle

Birden fazla bağımsız cümlenin virgül veya noktalı virgül ile birbirine bağlandığı yapıdır. Her cümle kendi başına anlam ifade eder.

Örnek: "Hava soğuk, rüzgar sert, yağmur yağıyor." - Üç bağımsız cümle virgül ile bağlanmış.

Bağlı Cümle

İki veya daha fazla bağımsız cümlenin bağlaç ile birbirine bağlandığı yapıdır. Bağlaçlar: ve, ile, ama, fakat, ancak, lakin, oysa, halbuki, ya da, veya...

Örnek: "Çok çalıştım ama başaramadım." - "ama" bağlacı iki cümleyi bağlıyor.

İsim Cümlesi

Yüklemi isim veya isim soylu sözcük olan cümlelerdir. Yüklem ek-fiil (-dir, -dir, -mis, -miş, -di, -di, -se, -sa) alır veya sıfır ek-fiil ile biter.

Örnek: "Bu kitap çok güzel." - Yüklem "güzel" bir sıfat, isim cümlesi.

Fiil Cümlesi

Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir. Fiil kip ve kişi eklerini almış olmalıdır. Türkçede en yaygın cümle tipidir.

Örnek: "Öğrenciler derse çalışıyor." - Yüklem "çalışıyor" çekimli fiil.

9 Hap Bilgi Daha

Cümle türleri konusunun tüm hap bilgilerine erişmek için ücretsiz kayıt ol.

Ücretsiz Kayıt Ol

Olumlu Cümle

Yüklemdeki yargı olumsuzluk eki almadan ifade edilen cümlelerdir. Eylemin veya durumun gerçekleştiğini bildirir.

Olumsuz Cümle

Yüklemin olumsuzluk eki (-ma, -me, -maz, -mez) veya "değil" sözcüğü ile olumsuz yapıldığı cümlelerdir. Eylemin gerçekleşmediğini bildirir.

Soru Cümlesi

Soru anlamlı cümlelerdir. Soru eki (mi, mi, mu, mu), soru sözcüğü (ne, kim, nerede, nasıl, neden) veya soru anlamlı tonlama ile kurulur.

#10

Şarlı Birleşik Cümle

Yan cümlenin şart kipi (-sa, -se) ile temel cümleye bağlandığı yapıdır. "Eyer...ise" anlamı taşır.

Örnek: "Erken kalkarsan derse yetişirsin." - "kalkarsan" şart yan cümlesi.

#11

Ki'li Birleşik Cümle

"Ki" bağlaçıyla iki cümlenin bağlandığı yapıdır. "Ki"den önceki cümle temel, sonraki cümle yan cümledir.

Örnek: "Anladım ki bu iş zor." - "ki" bağlacı iki cümleyi birbirine bağlar.

#12

İç İçe Birleşik Cümle

Bir cümlenin başka bir cümlenin içine yerleştirildiği yapıdır. İç cümle genellikle doğrudan veya dolaylı anlatımlarda görülür.

Örnek: "Yarın gelirim dedi." - "Yarın gelirim" iç cümle, "dedi" dış cümle.

#13

Devrik Cümle

Yüklemi sonda olmayan cümlelerdir. Türkçe normalde yüklem sonda olur ama vurgu, heyecan veya şiirsel anlatımda devrik cümle kullanılır.

Örnek: "Geldim sonunda bu şehre." - Yüklem "geldim" başta.

#14

Kurallı (Düz) Cümle

Yüklemi sonda olan, Türkçe cümle yapısına uygun cümlelerdir. Standart sıra: Özne + Tümle(ler) + Yüklem şeklindedir.

#15

Eksiltili Cümle

Yüklemi söylenmemiş veya düşürülmüş cümlelerdir. Anlam bağlamından tamamlanır. Günlük konuşmada ve edebiyatta sık kullanılır.

Örnek: "Sen eve, ben okula." - Yüklem "gideceğim/gideceksin" düşürülmüş.

İlgili Konular

Sıkça Sorulan Sorular

KPSS Türkçe bölümünde cümle türleri konusundan ortalama 2-3 soru çıkmaktadır. Sorular genellikle cümlenin yapısını ve yükleminin türünü belirlemeyi gerektirir.

Basit cümlede tek bir yüklem vardır ve yan cümle bulunmaz. Birleşik cümlede ise temel cümlenin yanında en az bir yan cümle (fiilimsi ile kurulan) bulunur.

Yüklem çekimli bir fiil ise fiil cümlesi, yüklem isim veya isim soylu bir sözcük ise isim cümlesidir. Ek-fiil alan isimler isim cümlesi oluşturur.