Pavlov - Klasik Koşullama
Koşulsuz Uyarıcı (KSU): Doğal tepki yaratan (yiyecek). Koşulsuz Tepki (KST): Doğal tepki (salya). Nötr Uyarıcı (NU): Zil sesi. Koşullu Uyarıcı (KU): Yiyecekle eşleştirilen zil. Koşullu Tepki (KT): Zile salya akıtması.
Klasik Koşullama Kavramları
Genelleme: Benzer uyarıcılara aynı tepki. Ayırt Etme: Farklı uyarıcılara farklı tepki. Sönme: KU tek başına verilince KT zayıflar. Kendilginden Geri Gelme: Sönmiş tepkinin dinlenmeden sonra tekrar ortaya çıkması.
Skinner - Edimsel Koşullama
Olumlu Pekiştireç: Hoş uyarıcı ekleme (ödül). Olumsuz Pekiştireç: Rahatsız edici uyarıcıyı kaldırma. Birincil Pekiştireç: Doğal ihtiyaçlar (yiyecek). İkincil Pekiştireç: Öğrenilmiş (para, not).
Pekiştirme Tarifeleri
Sürekli: Her doğru davranışta pekiştirme. Sabit Oranlı: Belirli sayıda davranistan sonra. Değişken Oranlı: Rastgele sayıda davranistan sonra (en dirençli). Sabit Aralııklı: Belirli süre sonra. Değişken Aralıklı: Rastgele sürelerde.
Bandura - Sosyal Öğrenme
Gözlem Yoluyla Öğrenme: Model alma. Dolaylı Pekiştirme: Modelin ödüllendiğini görmek. Öz-Yeterlik: Kendi yeteneklerine inanç. Öz-Düzenleme: Kendi öğrenme sürecini yönetme. 4 Aşama: Dikkat, Hafıza, Motor Beceri, Güdülenme.
Thorndike - Bağlaşımcılık
Etki Yasası: Hoş sonuçlar bağıyı güçlendirir. Hazır Bulunuşluk Yasası: Hazır olunca öğrenme daha etkili. Tekrar Yasası: Tekrar bağları güçlendirir. Deneme-Yanılma: Öğrenme yöntemi.
İlgili Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Klasik koşullamada (Pavlov) organizma pasiftir, uyarıcılar eşleştirilerek refleks tepkiler oluşturulur. Edimsel koşullamada (Skinner) organizma aktiftir, davranışların sonuçlarına göre öğrenme gerçekleşir.
Olumlu pekiştirme: Hoş bir uyarıcı eklenir (ödül vermek). Olumsuz pekiştirme: Rahatsız edici bir uyarıcı kaldırılır (ödevi zamanında yapınca ceza iptal). İkisi de davranışı arttırır, ceza ise davranışı azaltır.