Piaget - Bilişsel Gelişim Dönemleri
Duyusal-Motor (0-2): Nesne sürekliliği kazanılır. İşlem Öncesi (2-7): Sembolik düşünce, benmerkezcilik, anımizm. Somut İşlemler (7-11): Korunum, sınıflandırma, sıraya dizme. Soyut İşlemler (11+): Hipotez kurma, soyut düşünme.
Piaget - Temel Kavramlar
Sema: Zihinsel yapılar. Özümleme: Yeni bilgiyi mevcut şemaya ekleme. Uyumsama: Semayı yeni bilgiye göre değiştirme. Dengeleme: Özümleme ve uyumsama arasındaki denge. Oluşturma: Yeni sema oluşturma.
Erikson - Psikososyal Gelişim (0-12 yaş)
Güven-Güvensizlik (0-1): Anne ilişkisi, umut. Özerklik-Utanç (1-3): Tuvalet eğitimi, irade. Girişimcilik-Suçluluk (3-6): Oyun, amaç. Başarılık-Aşağılık (6-12): Okul, yeterlilik.
Erikson - Psikososyal Gelişim (12+ yaş)
Kimlik-Rol Karmaşası (12-18): Ergenlik, sadakat. Yakınlık-Yalıtılmışlık (18-30): Aşk ilişkileri, sevgi. Üretkenlik-Durgunluk (30-65): Kariyer/aile, bakma. Benlik Bütünlüğü-Umutsuzluk (65+): Yaşam değerlendirme, bilgelik.
Kohlberg - Ahlak Gelişimi Düzeyleri
Gelenek Öncesi: 1) Ceza-İtaat (cezadan kaçınma), 2) Saf Çıkarcı (karşılıklılık). Geleneksel: 3) İyi Çocuk (onay alma), 4) Kanun-Düzen (yasalara uyma). Gelenek Ötesi: 5) Sosyal Sözleşme (haklar), 6) Evrensel Ahlak (vicdan).
Freud - Psiköseksüel Gelişim
Oral (0-1): Ağız bölgesine odaklanma. Anal (1-3): Tuvalet eğitimi. Fallık (3-6): Oedipus/Elektra kompleksi. Gizil (6-12): Cinsel dürtülerin bastırıldığı dönem. Genital (12+): Yetişkin cinsellik.
İlgili Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Duyusal-Motor (0-2 yaş): Nesne sürekliliği kazanılır. İşlem Öncesi (2-7 yaş): Sembolik düşünce, benmerkezcilik. Somut İşlemler (7-11 yaş): Korunum, sınıflandırma. Soyut İşlemler (11+ yaş): Hipotez kurma, soyut düşünme.
Freud psiköseksüel gelişime odaklanır ve cinsel dürtüleri ön plana çıkarır. Erikson ise psikososyal gelişime odaklanır ve toplumsal etkileşimin önemini vurgular. Erikson'un 8 evresi tüm yaşam boyunca sürer, Freud'un 5 evresi ise genellikle çocuklukla sınırlıdır.
3 düzey, 6 evre: Gelenek Öncesi (Ceza-İtaat, Saf Çıkarcı), Geleneksel (İyi Çocuk, Kanun-Düzen), Gelenek Ötesi (Sosyal Sözleşme, Evrensel Ahlak). Çoğu insan 3-4. evrede kalır.