Rehberlik Türleri (Alana Göre)
Eğitsel Rehberlik: Akademik başarı, çalışma alışkanlıkları, sınav kaygısı, okul uyumu. Mesleki Rehberlik: Kariyer seçimi, meslek tanımları, iş bulma becerileri. Kişisel-Sosyal Rehberlik: Özgüven, stres yönetimi, kişilik gelişimi, sosyal beceriler, aile ilişkileri.
Rehberlik Türleri (İşleve Göre)
Önleyici Rehberlik: Sorun ortaya çıkmadan önce müdahale. Gelişimsel Rehberlik: Normal gelişim sürecini destekleme. İyileştirici (Kriz) Rehberlik: Sorun çıktıktan sonra çözüm odaklı müdahale. Uyum Sağlayıcı: Yeni ortama uyum (okul değişikliği vb.).
Psikolojik Danışma - Temel İlkeler
Gizlilik: Bilgiler gizli tutulur (istisna: zarar verme riski). Kabul: Danışanı olduğu gibi kabul etme. Saygı: Bireyin değerlerine saygı. Empati: Danışanın duygu ve düşüncelerini anlama. Gönüllülük: Danışanın isteği ile başlar.
Rogers - Danışan Merkezli Terapi
Temel Görüş: İnsan doğası gereği iyidir, kendini gerçekleştirme eğilimindedir. 3 Temel Koşul: 1) Empatik anlayış, 2) Koşulsuz kabul (olumlu saygı), 3) Saydam olma (içtenlik). Amaç: Danışanın kendi çözümlerini bulması.
Adler - Bireysel Psikoloji
Temel Kavramlar: Aşağılık duygusu, üstünte duygusu, yaşam stili, sosyal ilgi, doğum sırası. Aşağılık Kompleksi: Aşağılık duygusunun aşırı boyutlara ulaşması. Telafi: Eksiklikleri giderme çabası. Yaşam Görevleri: İş, sevgi, toplum.
ABCDE Modeli (Ellis - ADDT)
A (Activating Event): Harekete geçiren olay. B (Belief): İnanç, düşünce. C (Consequence): Duygusal/davranışsal sonuç. D (Dispute): İrrasyonel inancın sorgulanması. E (Effect): Yeni, rasyonel etki. Problem A değil, B'dir (inançlar).
İlgili Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Alana göre: Eğitsel (akademik), Mesleki (kariyer), Kişisel-sosyal rehberlik. İşleve göre: Önleyici (sorun öncesi), Gelişimsel (normal gelişimi destekleme), İyileştirici (kriz müdahalesi). İdeal yaklaşım önleyici rehberliktir.
1) Empatik anlayış - danışanın iç dünyasını anlama. 2) Koşulsuz kabul (olumlu saygı) - danışanı yargılamadan kabul etme. 3) Saydam olma (içtenlik) - danışman kendi duygularını saklamadan davranması. Bu koşullar terapotik ilişki için gereklidir.
A=Olay, B=İnanç, Ç=Sonuç, D=Sorgulama, E=Etki. Problemler olaydan (A) değil, inançlardan (B) kaynaklanır. İrrasyonel inançlar sorgulanarak (D) daha sağlıklı duygusal sonuçlar (E) elde edilir. "Herkes beni sevmeli" gibi inançlar irrasyoneldir.