Olcme ve Degerlendirme Temel Kavramlari
Olcme: Bir ozelligin sayilarla veya sembollerle ifade edilmesi. Olcut: Olcme sonucu elde edilen degerle karsilastirilacak referans. Degerlendirme: Olcme sonucunu olcutle karsilastirip karar verme. Formul: Olcme + Olcut = Degerlendirme
Olcek Turleri (SSEO)
Siniflandirma (Nominal): Kategorilere ayirma, islem yapilamaz (cinsiyet, meslek). Siralama (Ordinal): Buyukten kucuge siralama (1., 2., 3.). Esit Aralikli (Interval): Esit araliklar, gercek sifir yok (sicaklik, IQ). Oranli (Ratio): Gercek sifir var, tum islemler mumkun (boy, kilo).
Guvenirlik Kavrami
Tanim: Olcme sonuclarinin tutarliligi ve kararliligini ifade eder. Arttiran faktorler: Soru sayisinin artmasi, homojen maddeler, ortanca gucluk. Azaltan faktorler: Soru sayisinin az olmasi, heterojen maddeler, cok kolay/zor sorular, kopya.
Guvenirlik Belirleme Yontemleri
Test-Tekrar Test: Ayni test, ayni gruba, farkli zamanda. Paralel (Esdeger) Formlar: Iki farkli ama denk test. Iki Yarim Test: Testi ikiye bolup korelasyon. Ic Tutarlilik (KR-20, KR-21, Cronbach Alpha): Tek uygulamayla hesaplanir.
Gecerlik Kavrami
Tanim: Testin olcmek istedigi ozelligi dogru olcme derecesi. Kapsam Gecerligi: Uzman gorusu ile belirlenir. Olcut Gecerligi: Dissal olcut ile karsilastirilir (uyum, yordama). Yapi Gecerligi: Psikolojik yapinin olculup olculmedigi (faktor analizi).
Merkezi Egilim Olculeri
Aritmetik Ortalama: Tum degerlerin toplami / deger sayisi. Uc degerlerden etkilenir. Medyan (Ortanca): Sirali dizide ortadaki deger. Uc degerlerden etkilenmez. Mod (Tepe Deger): En cok tekrar eden deger. Normal dagilimda ucunde esit.
Ilgili Konular
Sikca Sorulan Sorular
Guvenirlik olcme sonuclarinin tutarliligi ve tekrarlanabilirligidir. Gecerlik ise testin olcmek istedigi ozelligi dogru olcup olcmedigidir. Guvenirlik gecerlik icin gerekli ama yeterli degildir. Yani bir test guvenilir olabilir ama gecerli olmayabilir.
4 olcek turu vardir: 1) Siniflandirma (nominal): Kategorilere ayirma. 2) Siralama (ordinal): Buyukluk sirasina dizme. 3) Esit Aralikli (interval): Esit birimler, gercek sifir yok. 4) Oranli (ratio): Gercek sifir var, tum islemler yapilabilir.
Standart sapma, puanlarin ortalamadan ne kadar uzaklastigini gosteren bir dagilim olcusudur. Dusuk standart sapma homojen (birbirine yakin puanlar), yuksek standart sapma heterojen (birbirinden uzak puanlar) dagilimi gosterir.